Deelsessies
RONDE 1 (11.30-12.45)
1. Onbenutte kansen op het dak: ruimte voor groen op hoogte
Jan Henk Tigelaar, directeur van Stichting Rooftop Revolutions
De openbare ruimte staat onder druk, terwijl boven ons hoofd nog een enorme kans ligt: het dak. Veel daken blijven onbenut, terwijl ze juist kunnen bijdragen aan verkoeling, wateropvang, biodiversiteit en ontmoeting. Onder de vlag van het programma Ruimte in de Drukte verplaatsen we de blik daarom naar de private ruimte. Want de openbare ruimte stopt niet bij de stoep: ook op daken ligt ruimte om te werken aan een groenere, gezondere leefomgeving.Tijdens deze interactieve sessie neemt Jan Henk Tigelaar, directeur van Stichting Rooftop Revolution, je mee het dak op. Als onafhankelijke partij werkt Rooftop Revolution samen met groenleveranciers, dakeigenaren, gemeenten en maatschappelijke partners om de stap van idee naar uitvoering kleiner te maken.
Samen verkennen we hoe gemeenten bewoners, bedrijven en vastgoedeigenaren slimmer kunnen bereiken en activeren. Wat kan er eigenlijk allemaal op een dak? Welke functies passen waar? Welke gemeenten lopen al voorop? En hoe krijg je private partijen zover dat ze zelf in beweging komen? Aan de hand van de Dakpannenfabriek gaan deelnemers actief aan de slag met het daklandschap van de toekomst. Iedere deelnemer werkt toe naar een concreet actieplan, met handvatten om groene daken normaler te maken, private partijen te betrekken en bewoners te activeren. Heb je zelf een prangende dakkwestie of juist een succesverhaal uit jouw gemeente? Neem het mee en breng het in.
2. Voetganger als vertrekpunt: beloopbare stad als ontwerpopgave
Wilma Slinger, senior projectleider (CROW) en Harry Boeschoten, voormalig programmadirecteur Groene Metropool bij Staatsbosbeheer.
De voetganger verdient meer dan de restjes ruimte. In een loopvriendelijke stad begint het ontwerp niet bij de auto, de fiets of de technische randvoorwaarden, maar bij de mens die zich te voet door de stad beweegt. Wat heeft iemand nodig om veilig, prettig en vanzelfsprekend te kunnen lopen? En hoe vertaal je dat naar straten, pleinen en routes die uitnodigen tot beweging, ontmoeting en verblijf? In deze deelsessie van Wilma Slinger van CROW en Harry Boeschoten staat de voetganger op één. Deelnemers verkennen hoe de loopvriendelijke stad een concrete ontwerpopgave wordt: van brede en toegankelijke stoepen tot logische routes, aantrekkelijke oversteekplekken, schaduw, rustpunten en ruimte voor verschillende gebruikers.
Tijdens een praktische ontwerpsessie gaan deelnemers zelf aan de slag met een locatie. Hoe kan die plek loopvriendelijker worden ingericht? Welke keuzes maak je als de ruimte schaars is? En wat gebeurt er als je het perspectief van de voetganger echt leidend maakt? Een sessie voor iedereen die wil werken aan openbare ruimte die niet alleen bereikbaar is, maar ook uitnodigt om te lopen.
3. AI als hulp: speel een potje Planopoly
Lars van Vianen, meta-designer en oprichter van Starling Associates.
Hoe kan AI helpen om betere keuzes te maken voor de stad? In deze deelsessie spelen deelnemers een potje Planopoly: een serious game waarin je spelenderwijs ontdekt wat AI kan betekenen voor ruimtelijke ordening, gebiedsontwikkeling en openbare ruimte.
Onder begeleiding van Lars van Vianen gaan deelnemers in teams aan de slag met een actuele stedelijke opgave. Ze onderzoeken kansen, dilemma’s en risico’s, zetten AI-tools in en vertalen inzichten naar concrete keuzes voor de inrichting van de stad. Niet door er alleen over te praten, maar door het zelf te ervaren.
Planopoly laat zien dat AI geen abstract toekomstverhaal hoeft te zijn, maar een praktisch hulpmiddel kan worden in het gesprek over ruimte, ontwerp en besluitvorming. Tegelijkertijd roept het spel scherpe vragen op: wanneer helpt AI echt? Waar moet je als professional alert op zijn? En hoe zorg je dat technologie bijdraagt aan een betere, eerlijkere en leefbaardere openbare ruimte?
4. Vuistregels Gezonde Leefomgeving in de praktijk
Kevin Pulles, projectmedewerker Gezonde Leefomgeving (RIVM).
Hoe zorg je dat gezondheid niet pas achteraf wordt meegewogen, maar vanaf het begin onderdeel is van ruimtelijke plannen en beleid? In deze interactieve workshop van het RIVM gaan deelnemers praktisch aan de slag met de gezonde leefomgeving: van analyse tot uitvoering.
Aan de hand van instrumenten van het RIVM en partners, zoals de Gebiedscheck, oefenen deelnemers met een stappenplan dat aansluit op de gemeentelijke beleidscyclus. Zo wordt duidelijk welk instrument op welk moment helpt: bij het in beeld brengen van opgaven, het maken van keuzes, het ontwerpen van maatregelen en het borgen van gezondheid in beleid en uitvoering.
Ook komen de recent geïntroduceerde vuistregels voor de leefomgeving aan bod. Het RIVM ontwikkelde deze voor bewegen, groen en ontmoeten: drie thema’s die helpen om gezondheid concreter mee te nemen in de inrichting van de openbare ruimte. Denk aan ruimte die uitnodigt tot lopen, fietsen, spelen en sporten, groen dat bijdraagt aan herstel en verkoeling, en plekken waar mensen elkaar vanzelfsprekend kunnen ontmoeten. Deelnemers gaan naar huis met praktische handvatten om gezondheid direct steviger te verankeren in hun eigen ruimtelijke plannen.
Een greep uit onze sessie-leiders:
Jan Henk Tigelaar
Directeur van Rooftop Revolution
Jan Henk Tigelaar werkt met Rooftop Revolution aan een duidelijke missie: onbenutte daken veranderen in groene, gezonde en waardevolle ruimte voor de stad. Hoe dragen daken bij aan verkoeling, wateropvang, biodiversiteit en ontmoeting? En hoe activeren we bewoners, bedrijven en vastgoedeigenaren om van idee naar uitvoering te komen?
RONDE 2 (14.00-15.15)
- Goed opdrachtgeverschap
In deze deelsessie gaan beroepsverenigingen NVTL en de BNSP in op ‘goed opdrachtgeverschap’. Hoe komen we tot een gezonde, uitnodigende openbare ruimte door het uitzetten van heldere, concrete opdrachten waarin alle opgaven en transities worden meegenomen? (verdere toelichting volgt)
Deze sessie wordt verzorgd door (naam wordt later bevestigd) van NVTL en (naam wordt later bevestigd) van de BNSP
- Profiteren van groene tuinen
De druk op de ruimte neemt toe. Wonen, mobiliteit, klimaat, gezondheid en biodiversiteit concurreren steeds vaker om dezelfde vierkante meters. Tegelijk vraagt de Europese Natuurherstelverordening om behoud én groei van stedelijk groen en boomkroonbedekking. Alleen sturen op gemeentegrond is dan niet genoeg: ook tuinen, binnenterreinen en andere private plekken doen ertoe.
In deze deelsessie laat Joost Verhagen, directeur van Cobra Groenzicht, zien hoe groene data helpt om betere keuzes te maken. Met data uit onder meer luchtfoto’s, satellietbeelden en laserscans wordt zichtbaar waar hittestress, wateroverlast, verstening, kwetsbaar groen en kansen voor vergroening samenkomen.
Deelnemers verkennen hoe publieke en private ruimte als één systeem kunnen worden bekeken. Want wie over erfgrenzen heen kijkt, ziet beter waar ingrepen het meeste effect hebben en waar samenwerking de grootste winst oplevert. Een sessie over datagedreven vergroening, ruimtedruk en de stad als samenhangend groen systeem.
Deze sessie wordt verzorgd door Joost Verhagen van Cobra Groenzicht.
- Flexibel ruimtegebruik: openbare ruimte in ‘tijdslots’
Steden worden drukker en de behoeftes van bezoekers en ondernemers veranderen gedurende de dag. Is het mogelijk om dezelfde openbare ruimte op meerdere momenten op de dag een andere functie te geven? En helpt dit met de schaarse ruimte waarin we alle functies en en opgaven willen laten landen?
In deze deelsessie laat Willem van Heijningen, strateeg openbare ruimte bij de gemeente Amsterdam, zien hoe data kan helpen om de openbare ruimte flexibeler en slimmer te gebruiken. Denk aan een plek die op bepaalde momenten beschikbaar is voor laden en lossen, en op andere momenten kan functioneren als fietsenstalling, taxistandplaats of parkeerplek.
Deelnemers verkennen hoe je met data, reserveringssystemen en digitale sturing beter kunt bepalen wie wanneer gebruikmaakt van welke plek. Zo ontstaat meervoudig ruimtegebruik door de dag heen, zonder dat de stad steeds opnieuw hoeft te worden ingericht. Een sessie over ruimtedruk, flexibiliteit en de openbare ruimte als dynamisch systeem.
Deze sessie wordt verzorgd door Willem van Heijningen van de Gemeente Amsterdam.
- Zaanstad geeft ruimte aan groen en blauw
Hoe maak je een stad weerbaarder door ruimte te geven aan natuur? In deze deelsessie van de gemeente Zaanstad staat stadsnatuur centraal als voorwaarde voor een gezonde, klimaatbestendige en leefbare stad. Niet als aankleding achteraf, maar als ruimtelijke kwaliteit waarin je bewust investeert.
Zaanstad werkt aan de vraag hoe de stad haar natuurkwaliteit kan versterken én haar boomkroonvolume kan behouden. Dat is niet alleen van belang voor verkoeling, biodiversiteit en wateropvang, maar sluit ook aan bij de beweging die vanuit de Europese Natuurherstelverordening op gemeenten afkomt.
Tijdens de sessie verkennen deelnemers hoe je op de juiste manier ruimte maakt voor stadsnatuur. Waar liggen kansen in bestaande wijken, straten en openbare ruimte? Hoe voorkom je dat groen steeds het sluitstuk wordt van ruimtelijke keuzes? En wat vraagt het van ontwerp, beheer en beleid om natuur echt onderdeel te maken van de stad? Een sessie voor iedereen die wil werken aan stedelijke weerbaarheid met natuur als bondgenoot.
Deze sessie wordt verzorgd door (naam wordt later bevestigd) van de Gemeente Zaanstad
Het openbare ruimte congres wordt mede mogelijk gemaakt door
